Waarom een pensioenpetitie?

Er zijn vele redenen waarom ons pensioenstelsel moet veranderen naar een stelsel met individuele pensioenpotten. De belangrijkste lichten we hier toe.

 

1. Eenvoud

Een stelsel met persoonlijke pensioenpotten is veel eenvoudiger te begrijpen. In een stelsel zoals we nu hebben moet er met dekkingsgraden gerekend worden, met rekenrentes die niemand begrijpt en die nauwelijks uit te leggen zijn. Bovendien maakt deze complexiteit ons stelsel duur. Bij een persoonlijke pensioenpot is het duidelijk wat je inlegt, hoeveel rendement er gemaakt wordt en hoeveel pensioen je daarvoor naar schatting krijgt. En nee, dat pensioen is niet zeker. Dat is het namelijk nooit.

 

2. Vertrouwen

Mede door de complexiteit en doordat er allerlei nauwelijks uit te leggen herverdelingen plaatsvinden hebben nog maar heel weinig mensen vertrouwen in ons pensioenstelsel. En dat terwijl Nederland het hoogste pensioen per hoofd van de bevolking bijeen gespaard heeft.

 

3. Logisch

Als je er goed over nadenkt is het volstrekt logisch dat jouw pensioen, jouw uitgestelde loon, voor jouzelf is en niet herverdeeld wordt naar anderen. Niet voor niets zijn de meeste landen op de wereld al lang over gegaan op een pensioenstelsel met persoonlijke pensioenpotten. En het complexe stelsel van Nederland heeft nergens navolging gekregen.

 

4. Veranderende arbeidsmarkt

Het bestaande stelsel past niet meer bij de huidige arbeidsmarkt. Het is ontstaan in een tijd dat Nederlanders hun hele leven in de zelfde branche werkzaam waren. Inmiddels veranderen we steeds vaker van baan, of worden zzp’ er. Daardoor zitten we met allemaal verschillende pensioenpotjes. Daarom zou iedere Nederlander, naast een bankrekening voor zijn salaris, een pensioenrekening voor zijn pensioen moeten hebben. Als je van baan wisselt, wissel je immers ook niet van bankrekening.

 

5. Eerlijker

Ons huidige pensioenstelsel is gebaseerd op ‘solidariteit en collectiviteit’. Dat klinkt mooi, maar het betekent simpelweg dat sommige mensen meer en andere mensen minder pensioen krijgen dan waarvoor ze betaald hebben. Zo betalen lager opgeleiden voor hoger opgeleiden, jongeren voor ouderen en ongezonde mensen voor gezonde mensen. Dat heeft met solidariteit niets te maken. Dat is simpelweg oneerlijk.

Jongeren moeten tien jaar langer inleggen dan gepensioneerden. De premies liggen de laatste vijf jaar zo’n 50% hoger dan in de 20 jaar daarvoor en het pensioen dat ze daarvoor terugkrijgen is naar verwachting een stuk lager. Dat dit enorm scheelt laten we zien aan de hand van … een persoonlijke pensioenpot!

 

Tien jaar langer inleggen


Tot recent gingen mensen officieel op hun 65ste met pensioen (en in de praktijk meestal eerder). Ze begonnen op hun 25ste met inleggen in voor hun pensioen, dus in totaal maximaal 40 jaar.

Inmiddels beginnen jongeren op hun 21ste met inleggen. De verwachting is dat mensen onder de 30 tot minimaal hun 71ste moeten werken. Jongeren moeten dus minimaal tien jaar langer inleggen voor hun pensioen.

 

Hoeveel scheelt dat?

50 jaar inleggen lijkt 20 procent meer ten opzichte van 40 jaar. Echter: vanwege het ‘rente op rente effect’ maakt dit een enorm verschil.

Onderstaand zie je de ontwikkeling van deze pensioenpot gedurende 40 jaar. In dit voorbeeld is de inleg in het eerste jaar € 1.800 (oftewel € 150 per maand). We laten de inleg jaarlijks met 2 procent toenemen (ervan uitgaand dat het salaris jaarlijks stijgt met 2 procent). We rekenen met een rendement van 7 procent: het rendement dat pensioenfondsen zelf zeggen te maken. Gedurende 40 jaar groeit de pot met geld tot € 489.999.

Grafiek 1: Groei pensioenpot bij 40 jaar inleggen

 

Vervolgens bekijken we het effect is van 10 jaar langer doorsparen (en renderen). Een individuele pensioenpot verdubbelt in dit geval ruim tot € 1.027.536,- (zie grafiek hieronder).

Grafiek 2: Groei pensioenpot bij 50 jaar inleggen

Tien jaar langer inleggen scheelt dus veel meer dan 20%!

 

50% hogere premies

Pensioenpremies fluctueren. Als het goed gaat met de pensioenfondsen gaan de premies omlaag en als het minder gaat gaan ze omhoog. De afgelopen vijf jaar lagen de premies bij pensioenfondsen gemiddeld zo’n 50 procent hoger dan het gemiddelde in de veertig jaar daarvoor. En de verwachting is niet dat de premies de komende jaren substantieel naar beneden zullen gaan.

We laten nu zien hoe de grafiek eruit ziet als we niet met een inleg van  € 1.800 per jaar naar met een inleg van € 2.700 per jaar (oftewel € 225 per maand) starten. Dit is wat je met een jaarsalaris van € 25.000 op dit moment gemiddeld aan premie kwijt bent bij de drie grootste pensioenfondsen. Verdien je meer, dan is het een hoger bedrag. (onderbouwing)

Grafiek 3: 50 jaar inleggen met een 50% hogere premie.

In dit geval zou je zelfs een vermogen van ruim 1,5 miljoen euro opbouwen!

 

Meer en langer inleggen voor minder pensioen

De huidige gepensioneerden krijgen enorm hoge pensioenuitkeringen. Sterker: er is geen land ter wereld met hogere pensioenen als Nederland. En nooit eerder waren de pensioenen zo hoog als nu. Volgens het laatste OESO rapport Pensions at a Glance, hielden Nederlandse gepensioneerden in 2016 netto ruim 100% over ten opzichte van hun loon. Het pensioen van de huidige gepensioneerden is immers voor het grootste deel gebaseerd op eindloon.

Het pensioen van jongeren is volledig gebaseerd op middelloon. Daarnaast zorgen factoren zoals niet indexeren voor een lager pensioen. Uit berekeningen die Syntrus Achmea (op verzoek van de Volkskrant in 2012) bleek dat de huidige jongeren tot wel 50% minder pensioen kunnen verwachten dan de huidige gepensioneerden.

 

Maar het is nog erger…

Bovenstaande geldt als je je leven lang bij hetzelfde pensioenfonds blijft. Maar wanneer je een aantal jaar bij een pensioenfonds inlegt en daarna niet meer, ben je nóg veel slechter af. Dat heeft te maken met de zogeheten doorsneepremie. Dit hebben we niet uitgelegd in het filmpje. Het valt namelijk vrijwel niet uit te leggen…

Kort gezegd komt het erop neer dat door de doorsneepremie ieder jaar van opbouw hetzelfde stukje pensioen oplevert, of dat nu aan het begin of aan je eind van je werkzame leven is. Daardoor betaal je vóór je 45ste te veel en na je 45ste te weinig voor je pensioen. Dat was vroeger geen probleem: je werkte immers heel je leven in de zelfde branche. Nu is dat al lang niet meer zo, maar de pensioenfondswereld is daar nog steeds niet op aangepast..

Ook dit laten we zien aan de hand van een grafiek, gebaseerd op dezelfde gegevens als hiervoor.

 

  • De blauwe lijn is dezelfde als in grafiek 2 hierboven en toont de ontwikkeling van je vermogen gedurende 50 jaar inleggen.
  • Het rode vlak laat de ontwikkeling van een individuele pensioenpot zien wanneer je halverwege – dus na 25 jaar – stopt met inleggen. De pot rendeert dan door tot € 788.223. Eigenlijk heb je bij een pensioenfonds halverwege je carrière bijna 77 procent van je pensioen bij elkaar gespaard. Alleen krijg je maar 50 procent als je op dat moment vertrekt.
  • Het groene vlak laat de ontwikkeling zien als je de eerste 10 jaar van je carrière bij een pensioenfonds inlegt en daarna vertrekt. In dat geval groeit jouw pot door tot € 428.080. Dus in 10 jaar heb je eigenlijk al 42% van je pensioenpot bij elkaar gespaard. Maar je krijgt slechts 20%…
  • Het gele vlaak tenslotte, laat zien wat er gebeurt als je pas na 25 jaar begint met inleggen bij een pensioenfonds en vervolgens 25 jaar lang inlegt. Jouw bijdrage loopt in dat geval nog maar op tot € 239.313, oftewel 23% van het totaal. Toch krijg je in dat geval 50% van het totaal.

Met andere woorden: op latere leeftijd profiteer je bovenmatig van deze doorsneepremie en op jongere leeftijd krijg je veel te weinig. Nu komt het in de praktijk vaker voor dat je eerst een aantal jaar bij een pensioenfonds inlegt en daarna niet meer, bijvoorbeeld omdat je zzp’er wordt… En dan ben je dus de Sjaak.

Onderbouwing cijfers

Duidelijk is dat ons stelsel voor ene generatie slechter uitpakt dan voor de andere generatie. Daar hebben deze generaties geen schuld aan, maar ons pensioenstelsel. Een pensioenstelsel waarin je voor je eigen, persoonlijke pensioenpot spaart is eerlijk, helder en logisch.